موقعیت جغرافیایی،لرستان

  استان‌ لرستان‌ با 28559 کیلومتر مربع‌ مساحت‌ در غرب‌ ایران‌ قرار دارد. براساس‌ آخرین‌ تقسیمات‌سیاسی‌ و اداری‌ در سال‌ 1375، شهرستان‌های‌ استان‌ عبارتند از: خرم‌ آباد، بروجرد، الیگودرز، دورود،کوهدشت‌، ازنا، دلفان‌، سلسله‌ و پلدختر، شهرستان‌ خرم‌آباد مرکز استان‌ لرستان‌ است‌. این‌ استان‌ از شمال‌ به‌استان‌های‌ مرکزی‌ و همدان‌، از جنوب‌ به‌ استان‌ خوزستان‌، از شرق‌ به‌ استان‌ اصفهان‌ و از غرب‌ به‌ استان‌های‌کرمانشاه‌ و ایلام‌ محدود است‌.

این‌ استان‌ در سال‌ 1375 حدود 1584434 نفر جمعیّت‌ داشته‌ است‌ که‌ 56/53 درصد آن‌ در نقاط‌ شهری‌ و26/45 درصد آن‌ در نقاط‌ روستایی‌ سکونت‌ داشته‌اند.استان‌ لرستان‌ سرزمین‌ کوهستانی‌ است‌. اشترانکوه‌ با 4050 متر ارتفاع‌ بلندترین‌ نقطه‌ استان‌ لرستان‌ است‌ وپست‌ترین‌ نقطه‌ آن‌ در جنوبی‌ترین‌ ناحیه‌ استان‌ واقع‌ شده‌ و حدود 500 متر از سطح‌ دریای‌ آزاد ارتفاع‌ دارد.

آب و هوا  ،لرستان

استان‌ لرستان‌ دارای‌ سه‌ نوع‌ آب‌ و هوای‌ متفاوت‌ است‌ که‌ عبارتند از: آب‌ و هوای‌ ناحیه‌ سرد کوهستانی‌ که‌ زمستان‌های‌ سرد و تابستان‌های‌ معتدل‌ دارد و مناطق‌ بروجرد، دورود، ازنا،نورآباد و الشتر را در بر می‌گیرد. آب‌ و هوای‌ ناحیه‌ معتدل‌ مرکزی‌ که‌ بهار آن‌ از اوایل‌ اسفند آغاز و تا اردیبهشت‌ ماه‌ادامه‌ می‌یابد و شهرستان‌ خرم‌آباد در قلمرو این‌ ناحیه‌ قرار دارد. آب‌ و هوای‌ ناحیه‌ گرم‌ جنوبی‌ که‌ به‌ علّت‌ تأثیربادهای‌ گرم‌ خوزستان‌، تابستان‌های‌ گرم‌ و زمستان‌های‌ نسبتاً معتدل‌ دارد و پلدختر و ناحیه‌ پایی‌ در قلمرو این‌نوع‌ آب‌ و هوا قرار دارند.

تاریخ و فرهنگ،لرستان

استان‌ لرستان‌ از مناطق‌ باستانی‌ ایران‌ است‌ و آثار دیرینه‌ای‌ را در خود جای‌ داده‌ است‌. اقوام‌مهاجر در هزاره‌ سوم‌ و چهارم‌ پیش‌ از میلاد در کوهساران‌ زاگرس‌ اسکان‌ یافته‌ و سرزمین‌ بین‌النهرین‌ (دورودنواحی‌ امروزی‌) را تصرف‌ کردند. به‌ استناد نوشته‌های‌ کتیبه‌های‌ بابلی‌، آشوری‌ و ایلامی‌، ساکنان‌ کوهساران‌زاگرس‌ طایفه‌هایی‌ مانند: لولوبی‌، مانایی‌، کاسی‌، گوتی‌، آمادا و پارسوا بوده‌اند.

انقراض‌ کاسی‌ها در هزاره‌ دوّم‌پیش‌ از میلاد، با یورش‌ دولت‌ مقتدر ایلام‌ صورت‌ گرفت‌. اسکندر مقدونی‌ در حمله‌ به‌ ایران‌ این‌ نواحی‌ راتصرف‌ کرد. در دوره‌ ساسانیان‌، پشتکوه‌ و پیشکوه‌ را شخصی‌ از خاندان‌ معروف‌ هرمزان‌ اداره‌ می‌کرد. اعراب‌ درسال‌ 21 هجری‌ قمری‌، پس‌ از فتح‌ حلوان‌ نواحی‌ شمالی‌ را گرفتند و در سال‌ 21 هجری‌ قمری‌، نهاوند و قسمت‌جنوبی‌ لرستان‌ را نیز به‌ تصرف‌ خود در آوردند. در سال‌ 22 هجری‌ قمری‌، حسنویه‌ کرد این‌ منطقه‌ را به‌ تصرف‌خود درآورد و خاندان‌ او تا سال‌ 500 هجری‌ قمری‌ بر لرستان‌ تسلط‌ داشتند.

همزمان‌ با استلای‌ مغول‌ بر ایران‌، لرستان‌ به‌ دو قسمت‌ لربزرگ‌ و لرکوچک‌ تقسیم‌ شد. اتابکان‌ لربزرگ‌ که‌اصلاً از کردان‌ شام‌ بودند، از حدود نیمه‌ اول‌ قرن‌ هشتم‌ تا نیمه‌ اول‌ قرن‌ نهم‌ هجری‌ قمری‌ حکومت‌ کردند. اتابکان‌لرکوچک‌ (1006 - 508 ه . ق‌) که‌ چندین‌ امیر معتبر داشتند، موقعیت‌ خود را تا دوره‌ صفویه‌ حفظ‌ کردند و درسال‌    1006 هجری‌ قمری‌ توسط‌ شاه‌ عباس‌ اول‌ منقرض‌ شدند. پس‌ از آن‌ حکومت‌ لرستان‌ به‌ خاندان‌ امیری‌ به‌نام‌ حسین محول‌ شد که‌ تا اوایل‌ دوره‌ قاجار حکومت‌ کردند. از آن‌ پس‌، حکومت‌ لرستان‌ را گاهی‌ حکام‌بروجرد و زمانی‌ حکام‌ شوشتر به‌ عهده‌ داشته‌اند

استان‌ لرستان‌ از نظر فرهنگی‌ نیز یکی‌ از مناطق‌ ویژه‌ ایران‌ است‌ که‌ مجموعه‌ای‌ از سنن‌ دیرین‌ و باستانی‌ راپدید آورده‌ است‌. برخی‌ از پژوهشگران‌، لران‌ را شاخه‌ای‌ از نژاد ایرانی‌ می‌دانند که‌ در نیمه‌ اوّل‌ هزاره‌ اول‌ پیش‌ ازمیلاد از شرق‌ دریای‌ خزر با این‌ منطقه‌ مهاجرت‌ کرده‌اند. مردم‌ لرستان‌ کنونی‌، با بختیاری‌ها و کردها پیوند نژادی‌دارند. زبان‌ مردم‌ این‌ استان‌ لُری‌ و لَکی‌ است‌. لک‌ها بیشتر در کوهدشت‌ و الشتر و لرها در اطراف‌ خرم‌آبادمستقرند. گویش‌های‌ لری‌ و لکی‌، دستوری‌ ویژه‌ و واژه‌های‌ بی‌ شماری‌ دارند.

سوغات و صنایع دستی استان لرستان

صنایع‌ دستی‌ لرستان‌ در سه‌ نوع‌ متمایز عشایری‌، روستایی‌ و شهری‌ شکل‌ گرفته‌اند.بیشتر تولیدات‌ صنایع‌ دستی‌ عشایری‌ به‌ مصرف‌ خانوار می‌رسد و کمتر به‌ بازار عرضه‌ می‌شود. انواع‌ صنایع‌دستی‌ عشایر لر عبارتند از: سیاه‌ چادر، چیت‌، قالی‌ و گلیم‌ صنایع‌ دستی‌ روستایی‌ را قالی‌، گلیم‌، رنگرزی‌ و جاجیم‌بافی‌ تشکیل‌ می‌دهند عمده‌ صنایع‌ دستی‌ شهری‌ نیز خراطی‌، نمدبافی‌، قلم‌ زنی‌، ورشوسازی‌، قالی‌ و گلیم‌ بافی‌هستند مهّم‌ترین‌ سوغاتی‌های‌ استان‌ گلیم‌، جاجیم‌، روتختی‌، روفرشی‌، رومیزی‌، سجاده‌، گیوه‌ زنانه‌ و سرامیک‌می‌باشد. علاوه‌ بر سوغاتی‌های‌ صنایع‌ دستی‌، انواع‌ شیرینی‌ها، حلوا، عسل‌ و روغن‌ حیوانی‌ نیز در شمارسوغاتی‌های‌ مهّم‌ استان‌ به‌ حساب‌ می‌آیند و طرفداران‌ بسیاری‌ دارند.

غذاهای محلی ، لرستان

 

سفره‌ لرستان‌، سفره‌ای‌ رنگین‌ با فرهنگ‌ غذایی‌ ویژه‌ عشایری‌ و روستایی‌ است‌. غذاهای‌ استان‌لرستان‌ در ارتباط‌ مستقیم‌ با شیوه‌ معیشت‌ عشایر و ایلات‌ می‌باشند که‌ گروهی‌ از این‌ غذاهای‌ محلی‌ در مناطق‌شهری‌ نیز متداول‌ است‌ از آن‌ جمله‌ می‌توان‌ به‌ انواع‌ آش‌ (آش‌ بادنجان‌ و آش‌ ماسوآ)، کشکینه‌، آبگوشت‌ کشک‌،خورشت‌ آلو، کوفته‌ شوید باقالی‌، برساق‌، جگروز، سُغدو،شیرجوش‌، دوغک‌، شله‌، خوراک‌ سیرابی‌، دلمه‌ کلم‌،کلوچه‌ شیر، چرک‌، کلوچه‌ قندی‌، مربای‌ به‌ و ترشی‌ خیار و ده‌ها نوع‌ خورشت‌ و چاشت‌ دیگر اشاره‌ کرد.

رقص و موسیقی محلی ، لرستان

موسیقی‌ لری‌ از سرچشمه‌های‌ موسیقی‌ «ردیف‌»و ردیف‌ نوازی‌ است‌ که‌ بخش‌ مهّم‌آن‌ از طریق‌ کمانچه‌ و کمانچه‌ نوازی‌ محلی‌ در موسیقی‌ رسمی‌ ایران‌ (ردیف‌) نیز تأثیر گذاشته‌ است‌. موسیقی‌محلی‌ لرستان‌، برخلاف‌ بسیاری‌ از موسیقی‌های‌ نواحی‌ دیگر ایران‌، از حیث‌ مقامات‌ محدود است‌ و معمولاً دردستگاه‌ "ماهور" اجرا می‌گردد. موسیقی‌ لرستان‌ به‌ چهار بخش‌: موسیقی‌ کار، موسیقی‌ مراسم‌، موسیقی‌ عروسی‌ وموسیقی‌ ترانه‌های‌ روز تقسیم‌ شده‌ است‌.ترانه‌های‌ لری‌ از لحاظ‌ اجرایی‌، ظریف‌ و پیچیده‌ است‌ از غنای‌ کلامی‌ و روحیه‌ سلحشوری‌ و حماسی‌برخوردار است‌. مهّم‌ترین‌ ترانه‌هایی‌ که‌ در استان‌ لرستان‌ خوانده‌ می‌شود عبارتند از: «شه‌ نومه‌ خوانی‌» (شاهنامه‌خوانی‌) که‌ جزو موسیقی‌ حماسی‌ است‌ و معمولاً در «چهارگاه‌» اجرا می‌شود. «بزمیری‌» که‌ بیش‌تر برای‌ تلف‌شدن‌ حیوانات‌ اهلی‌ خوانده‌ می‌شود. هالوه‌ گَنِم‌ خَرِم‌، دوره‌ دوره‌، کَشِکلَه‌ شیرازی‌ خرم‌آبادی‌ که‌ قصه‌ عشق‌ و مهرو دوستی‌ ساده‌ روستایی‌ است‌ که‌ در هر منطقه‌ بر فراخور حال‌ خود و با تغییراتی‌ اندک‌ اجرا می‌شود. کشکله‌شیرازی‌ گرمسیری‌، کو کلاشیری‌ جو، کوش‌ طلا که‌ بیش‌تر همسرایی‌ زنان‌ و مردان‌ در غم‌ از دست‌ دادن‌ یکی‌ ازنزدیکان‌ است‌. بمیرم‌، میوله‌ سیت‌ بیارم‌، شمیرین‌ و خسرو، دایه‌ دایه‌  که‌ قصه‌ مبارزه‌ و جنگ‌ آوری‌ است‌. میری‌،قدم‌ خیر، ای‌ ای‌ وی‌ وی‌، ضرب‌ سنگین‌ سماع‌، ضرب‌ سه‌ پا و ضرب‌ دو پا که‌ در مراسم‌ رقص‌ و عروسی‌ اجرامی‌شود.سازهای‌ محلی‌ لرستان‌ عبارتند از: کمانچه‌، نی‌، سرنا، دهل‌، تنبک‌، دوزله‌، و یک‌ نوع‌ ساز که‌ مخصوص‌مراسم‌ مذهبی‌ فرقه‌ اهل‌ حق‌ است‌ و نام‌ محلی‌ آن‌ «تمیره‌» است‌.رقصهای‌ بومی‌ لری‌ متنوع‌ اند و به‌ صورت‌ گروهی‌ اجرا می‌شوند. برخی‌ از این‌ رقص‌ها با آهنگ‌ ملایم‌ وبرخی‌ دیگر با آهنگ‌ تند انجام‌ می‌گیرند. در لرستان‌، هنگام‌ شادی‌ و عروسی‌ رقص‌های‌ گروهی‌ انجام‌ می‌گیرند،معمولاً چند تن‌ از مردان‌ که‌ هر یک‌ چوب‌های‌ به‌ دست‌ دارند، حرکاتی‌ موزون‌ و هماهنگ‌ را با هم‌ انجام‌ می‌دهندو زنان‌ هم‌ جدا از مردان‌، با در دست‌ داشتن‌ دستمال‌های‌ رنگی‌ و جنباندن‌ موزون‌ آن‌ها در بالای‌ سرشان‌ به‌صورت‌ دایره‌ وار می‌رقصند.

  HTTPS://INSTAGRAM.COM/NOURI_ALIREZA